Jan Tuerlings

Functies:

  • (Hoofd)onderwijzer van de Sint Jansschool
  • Onderwijzer van de Sint Bernardusschool
  • Dirigent van zangkoor "Bel Canto"
  • (Bestuurs)lid van vele verenigingen

Joannes Franciscus Cornelis “Jan” Tuerlings werd geboren op 4 juli 1887 te Tilburg, als zoon van Franciscus Cornelis “Frans” Tuerlings (1857-1918) en Cornelia Meijers (1859-1947).

Jan Tuerlings was gedurende zijn leven een prominent figuur in de Kaatsheuvelse samenleving. De invloedrijke aard heeft hij ongetwijfeld van zijn vader Frans meegekregen. Naast dat Frans als voorman van een textiel- en wollenstoffabriek werkzaam was, richtte met een aantal anderen het eerste ziekenfonds “Hulp in Nood” op, waarvan hij twaalf en een half jaar voorzitter was.

Onderwijs carrière

Op twaalfjarige leeftijd, dus na de lagere school, gaat Tuerlings naar Reusel en Tilburg waar hij dan de kweekschool zal hebben afgerond. De (rijks)kweekschool voor onderwijzers, kortweg de kweekschool, was een Nederlandse opleiding tot onderwijzer aan een lagere school.

Op 28 april 1900 ging Tuerlings te werk als frater in het fraterhuis in Reusel. Een jaar later trok hij naar het fraterhuis in Tilburg, om vanuit daar vijf jaar later naar het fraterhuis in Vlijmen te gaan. Hier is hij als frater voor de klas gaan staan. Dit heeft Tuerlings van 1906 tot 1911 gedaan. Vanaf 1911 deed Tuerlings afstand als frater en trok op 12 juni 1912 naar Kaatsheuvel om daar als onderwijzer te gaan werken op de Openbare Jongensschool. De school had nooit een specifieke naam gedragen, maar kreeg meteen na de omzetting van openbaar naar bijzonder onderwijs de naam van “Sint Jansschool”. Sommige burger-onderwijzers bleven er ook in functie, zoals Tuerlings, Bisselink, Robben en Leenaarts.

Later heeft Tuerlings ook nog tijdelijk lesgegeven op de Sint Bernardusschool in Kaatsheuvel, toen deze pas was opgericht. Later groeit hij uit tot de hoofdonderwijzer van de Sint Jansschool.

Gezin

Op 7 februari 1918 trouwt Tuerlings te Kaatsheuvel met de bakkersdochter Anna Maria “Marie” van Dun (1888-1971).

Na het huwelijk vestigt het echtpaar zich in de Hoofdstraat aan nummer B209, later verhuist het gezin naar een woning tegenover de school waar Jan werkzaam is, aan de Schoolstraat 4b. Het gezin groeit uit tot acht kinderen:

  1. Franciscus Cornelis Antonius “Frans” Tuerlings (1919-1943)
  2. Antoinetta Henrica Francisca Tuerlings (1920-2013)
  3. Cornelia Francisca Henrica “Corry” Tuerlings (1921-2004)
  4. Doodgeboren dochter Tuerlings
  5. Henricus Johannes Maria “Harrie” Tuerlings (1925-2010)
  6. Anna Maria Theresia Tuerlings (1927-?)
  7. Johannes Josephus Maria “Jan” Tuerlings (1930-2003)
  8. Maria Antonetta Margaretha Tuerlings (1932-?)

Dirigent van "Bel Canto"

Tuerlings nam naast zijn verdienste als onderwijzer in Kaatsheuvel ook deel aan vele verenigingen. Hij was volgens zijn nazaten in minstens 25 verenigingen en organisaties werkzaam. Nemen we daar de gelegenheidsorganisaties bij, dan komen we uit op ongeveer 60! Zo fungeerde hij zelfs nu en dan als keurmeester bij hondendressuurwedstrijden van de plaatselijke politiehondenvereniging.

Zo zat Tuerlings bijvoorbeeld ook bij het zangkoor van de Sint Jansparochie, dat invloeden zou creëren voor de stichting van een nieuwe vereniging. Zo was het in december 1927 dat een mannenkwartet zich presenteerde tijdens een concert van de Harmonie Apollo dat speelde voor de St. Vincentiusvereniging.

Onder leiding van Jan Tuerlings groeide dit initiatief binnen enkele maanden uit tot het mannenkoor “Liedertafel Bel Canto”. Aan ambitie geen gebrek: in juni 1928 gaf het jonge koor zijn eerste concert in Kaatsheuvel en een slechts maand later won het zijn eerste concours in Zevenbergen. In de jaren erna volgenden de prijzen elkaar op en dit prikkelde de Kaatsheuvelse vrouwen. In 1935 richtten zij het dameskoor “Bel Canto” op en al gauw gingen de dames en heren verder als gemengd koor.

Tuerlings was zo in het koor verbonden dat hij door anderen ook wel beschreven werd als “de grote inspirator”. Dit reflecteerde zeer toen hij na de oorlog allengs ouder werd en langzamerhand uit het beeld van het koor verdween, dat ook "Bel Canto" geruisloos mee verdween. Al is er in de jaren ’80 een nieuw koor gekomen met dezelfde naam.

Afbeelding: Zangers van Bel Canto die als kozakken verkleed gaan. Bij de colporterende dames zien we Klijn, Vloemans, van Riel, Wessels en van Zon. Bij de zangers Leo Nieuwenhuizen, Koos Luiten, Harry Sips, de gebroeders Piet en Willem Berzeveld, dirigent Jan Tuerlings, Dorus de Graaf, Siraar Wooning, Jan Emmers, Helmus Kolsteren en Jos Vrinten. Circa 1930.

"Kaatsheuvels Belang" en meer...

Naast een groot aantal vrijetijdsverenigingen, maakte Tuerlings ook deel uit van de organisatorisch getinte "Kaatsheuvels Belang", wat zich spande in de twintiger en dertiger jaren in om allerlei activiteiten op touw te zetten. Zoals muziekfestivals, middenstandsweken. Tuerlings maakte deel uit van deze groep naast Louis van der Horst, gemeentesecretaris Matjeu van der Wee, Michel van Nieuwstadt, Gijs Wijdemans, dokter De Both, Toon Schalken, Jan Snoeren en Kil Vloemans.

Afbeelding: Leden van "Kaatsheuvels Belang". Zittend: Louis van der Horst, gemeente-secretaris Matjeu van der Wee, Michel van Nieuwstadt en Jan Tuerlings. Staande: Gijs Wijdemans, dokter de Both, Toon Schalken, Jan Snoeren en Kil Vloemans. Circa 1930.

Ook organiseerde hij samen enkele anderen de befaamde jaarlijkse "Rit voor Ouden van Dagen". Op zo'n dag reden alle Ketsheuvelse autobezitters de oudjes rond in Brabant, Limburg of Gelderland.

Mede voor al deze verdiensten ontvangt Tuerlings in 1967 de hoogste onderscheiding die men kon krijgen voor de eremedaille binnen de Orde van Oranje-Nassau, namelijk graad goud.

Laatste jaren

In 1971 komt de echtgenote van Tuerlings te overlijden, datzelfde jaar verhuist hij dan ook naar het verzorgingstehuis “Huize Bethlehem” aan de Gasthuisstraat 11 (waar tegenwoordig Woonzorglocatie Eekhof).

Vier jaar later komt Jan Tuerlings op 87-jarige leeftijd te overlijden.

Bronnen: