Arnold Verheyen

Voluit "Arnoldus Antonius Josephus Marie Verheyen".
Ook genaamd "Verheijen".

Functies (politiek):

  • Burgemeester van gem. Loon op Zand (1856-1865)

Arnoldus A.J.M. Verheyen werd op 16 april 1831 geboren te 's-Hertogenbosch als de zoon van mr. Franciscus Xaverius Verheyen en Sophia Maria Jacoba Josepha de Roy van Zuidewijn.

Afbeelding: Portret van jhr. A.A.J.M. Verheyen.

Adellijke familie

Verheyen stamt van adellijk geslacht. Zijn vader mr. Franciscus Xaverius Verheijen (1779-1851), werd bij Koninklijk Besluit van 31 oktober 1831 verheven in de Nederlandse adel waardoor hij en zijn nageslacht het predicaat jonkheer/jonkvrouw mochten gaan voeren.

Verder was zijn vader ook nog rentmeester van de heerlijkheid Loon op Zand, lid Vergadering van Notabelen, lid Ridderschap van Noord-Brabant en trouwde in 1815 met Sophia Maria Jacoba Josepha de Roy van Zuidewijn, vrouwe van Loon op Zand vanaf 1857 (1791-1868).

    Vanaf 1752 bewoonden leden van het geslacht, aanvankelijk als rentmeesters, het kasteel van Loon op Zand waarvan ze in 1857 eigenaar werden; de laatste bewoonster van het kasteel van dit geslacht overleed in 1984. Waar ze dus eerst rentmeesters waren, werden ze later eigenaar van heerlijkheid en kasteel, tot 1984. De familie is tot in de 21e eeuw aan Loon op Zand verbonden gebleven, onder andere omdat vele telgen er begraven werden, ook al waren ze inmiddels elders gevestigd geraakt.

    Burgemeester van gem. Loon op Zand

    Verheyen was werkzaam als notaris voordat hij te werk ging als burgemeester van gemeente Loon op Zand.

    Na het vertrek van voormalig burgemeester Van den Hummel heeft de gemeente drie maanden zonder opvolger gezeten. Ondertussen werd wethouder Verhagen waarnemend burgemeester van de gemeente. Uiteindelijk duurt het nog een vol jaar voordat de bevolking de opvolger van Pieter van den Hummel kan inhalen. 

    Enkele dagen na de noodkreet van Verhagen aan de Commissaris van de Koning dat het college van BenW nog slechts uit de persoon van Van Dortmond bestaat, meldt zich - na Van Dortmond, Verhagen, Olislagers en Verster - als vijfde kandidaat voor het burgemeesterschap Arnoldus Verheyen. Deze jeugdige 'candidaat-notaris, gedomicilieerd te 's Bosch, verblijf houdende binnen de gemeente Loon op Zand', krijgt in een aan de koning gerichte petitie massale steun van de Loonse bevolking.

    Helaas is Verheyen nog een half jaar te jong voor het ambt van burgemeester. Daarnaast is het de vraag hoe lang het nog gaat duren voordat de splitsing zijn beslag krijgt. Wanneer het gemeentebestuur nog een tijdje zonder burgemeester zou kunnen functioneren, ziet de Commissaris van de Koning het als een optie om tegelijk met de splitsing van de gemeente Verheyen te benoemen tot burgemeester van zowel Kaatsheuvel als Loon op Zand.

    Nadat de minister maandenlang niets van zich heeft laten horen, herhaalt de Commissaris van de Koning begin augustus 1856 zijn aanbeveling om Verheijen tot burgemeester te benoemen en af te wachten of hij door 'wijs en onzijdig beleid' een betere eensgezindheid kan bereiken zodat splitsing niet meer nodig is. Intussen heeft hij geen andere kandidaten kunnen opsporen voor het
    burgemeesterschap van de moeilijke gemeente Loon op Zand en er heeft zich ook niemand bij hem gemeld. Wel is er meermalen bij hem op aangedrongen tot benoeming over te gaan en een einde te maken aan de onzekerheid.

    Hij wordt op 15 september 1856 geïnstalleerd als burgemeester van de gemeente Loon op Zand.

    Voormalig burgemeester Van den Hummel had een behoorlijke schuld namens de gemeente achtergelaten voor zijn opvolger. Wanneer jonkheer Verheyen, de nieuwe burgemeester, in 1857 een gesprek heeft met de commissaris van de Koning (voorheen: gouverneur), dringt deze er met klem op aan om de schuld wegens de bijdrage aan de weg Tilburg-Waalwijk nu eindelijk eens te betalen. Het eigenlijke onderwerp van gesprek is de aankoop van de tienden, waar de gemeente het enorme bedrag van ƒ 94.000,- op tafel legt, gefinancierd met een geldlening van ƒ 100.000,-. Wat daarvan overblijft is bestemd voor de aflossing van de uit 1846 daterende schuld aan de provincie. 

    Reputatie als burgemeester

    Verheyen genoot sinds de start van zijn abt af aan het vertrouwen van de bevolking, zoals een jaar na zijn aantreden nog eens overduidelijk bleek bij de verkiezing van vier raadsleden: met maar liefst 128 van de 130 uitgebrachte stemmen kwam hij in de gemeenteraad. Hij was het enige raadslid dat een mandaat had van nagenoeg de gehele bevolking, zowel van de kiezers van Loon op Zand als van Kaatsheuvel. 

    Muzikale invloeden

    Op 19 februari 1864 voegden de burgemeester van Loon op Zand, Arnold Verheyen, en zijn broer Jan Baptist twee muziekgezelschappen samen tot een fanfare die ze de naam van hun moeder gaven: Sophia’s Vereeniging. De rest van hun leven bleven de broers erevoorzitter en beschermheer; later namen hun kinderen en kleinkinderen deze taken over.

    In 1917 werd de fanfare een harmonie die in 1939 de toevoeging ‘koninklijk’ kreeg. In 1910 scheidde de helft van de leden zich af en vormde een nieuwe fanfare: Concordia (in 1920 harmonie en in 1923 koninklijk erkend). De zangers van Loon op Zand verenigden zich in 1872 in de liedertafel Echo der Duinen. In 1947 werd dit koor gemengd.

    Privé leven

    Verheyen trouwt met Mathea J. Rouppe van der Voort (1839-1930) en krijgen 5 kinderen:

    1. Franciscus Xaverius Johannes Arnoldus Verheyen (1865-1950)
    2. Louise Sophie Verheyen (1868-1957)
    3. Mathea Johanna Verheyen (1869-1870)
    4. Arnold Johannes Baptista Verheijen (1871-1948)
    5. Mathea Sophia Nicolaja Verheyen (1873-1957)

    Via zijn zoon jhr. mr. Franciscus Xaverius Johannes Arnoldus Verheyen (1865-1950), die kantonrechter was, had hij ook een kleinzoon die burgemeester was, maar dan in de gemeente Standdaarbuiten: jhr. Arnoldus Johannes Franciscus Xaverius Verheyen (1903-1981).

    Uiteindelijk komt Verheyen te overlijden op 22 februari 1917 te Groningen. Hij werd 85 jaar oud.

    Bronnen: