Frans Mallens

Politieke tegenstanders

Zijn grootste politieke tegenstander in die jaren was Jan van den Heuvel (1882-1971), die van 1917 tot 1963 voorzitter was van Sophia’s Vereeniging. Leerlooier en reservemajoor bij de infanterie. Jan van den Heuvel was een van de 62 sollicitanten naar de vrijgekomen burgemeesterspost, waarop Mallens per 1 maart 1934 door koningin Wilhelmina werd benoemd. Van den Heuvel kwam hiervoor niet in aanmerking aangezien hij aan de gemeente Loon op Zand was verbonden.

Een van de eerste beslissingen van Mallens was het afschaffen van het privilege dat ‘sociëteiten’ hadden om niet onder de sluitingswet te vallen. Dat recht werd ook verleend aan de harmonieën, waardoor zij de cafés die dit voorrecht niet hadden oneigenlijke concurrentie aandeden. Dat besluit viel heel slecht bij de Loonse harmonieën, waaronder Sophia’s Vereeniging, wier harmoniezaal in die tijd in Café Wijtvliet was gehuisvest. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1935 stelde Jan van den Heuvel zich verkiesbaar als gemeenteraadslid.

Deze werd gekozen, maar vervolgens bleek dat van vier gekozenen, waaronder Jan van den Heuvel, de geloofsbrieven ontbraken. Uit deze brieven moet blijken of is voldaan aan de wettelijk eisen voor het lidmaatschap van de raad. Het ingediende bezwaar tegen de beslissing om de vier niet tot de raad toe te laten mocht niet baten: ze werden niet geïnstalleerd.

De ‘geloofsbrievenkwestie’ was een feit en kreeg landelijke bekendheid. Van den Heuvel was woest en sprake van een ‘verminking van officiële documenten’. Omdat Gedeputeerde Staten de benoeming van alle raadsleden ongeldig had verklaard, zat Loon op Zand zonder gemeenteraad. 

Omdat er daardoor ook geen wethouders kon worden benoemd, stond burgemeester Mallens er alleen voor (‘dictator tegen wil en dank’). Van den Heuvel hield tijdens de beroepsprocedure een gepassioneerd betoog voor de Raad van State. Mallens had geweigerd persoonlijk naar de Raad te gaan. Laatstgenoemde bevestigde het besluit van Gedeputeerde Staten, met als gevolg dat de benoemingsprocedure moest worden overgedaan. Begin 1936 werd de nieuwe raad met Jan van den Heuvel geïnstalleerd.

Van den Heuvel greep deze eerste gelegenheid aan om duidelijk te maken dat hij de burgemeester zeer kritisch zou volgen opdat deze binnen de door de raad aangegeven beleidskaders zou handelen, ‘zodat de raad met 100% achter U kan staan. Zou dit onverhoopt niet het geval zijn, dan zult U mij, met alle energie, waarover ik beschik, tegenover U vinden’, aldus Jan van den Heuvel, die eraan toevoegde dat Loon op Zand immers geen ‘Indianengemeente’ is.

Pas vanaf 1939, toen Van den Heuvel wethouder werd, verbeterde de relatie tussen de beide kemphanen.

Afgezet en terug hersteld

Mallens was voor de gemeente Loon op Zand ook burgemeester in oorlogstijd. Tegen 1944 liep onrust toe voor de Duitse bezetter in Nederland met de geallieerde landingen in Frankrijk en Italië. Na de uiteindelijke bevrijding van Noord-Brabant eind oktober 1944 werd Mallens door militair gezag van zijn ambt gehaald en vervangen door Johannes M.G. Kemenade. Na de bevrijding werd Mallens in 1945 weer terug hersteld als burgemeester van de gemeente Loon op Zand. Hij zou zijn werk voortzetten tot 1948.

Privé leven

Mallens trouwt op 7 april 1920 te Eersel met de aldaar geboren Maria Elisabeth Luijten (1900-1968), dochter van Jan Francis Luijten en Wilhelmijna van Mol. Het echtpaar krijgt 8 kinderen. De eerste drie kinderen van het gezin zijn in Buitenzorg (Nederlands Oost Indië) geboren.

Het gezin was vanaf 29 augustus 1935 woonachtig op het Wilhelminaplein 1 te Kaatsheuvel.

Zijn twee zoons, Jan en Frans Mallens, kwamen bij hun Kaatsheuvelse vrienden aan met enthousiaste verhalen over een nieuwe sport die zij hadden ontdekt: hockey. De interesse voor de sport bleek vrij groot en beide broers begonnen voorzichtig te praten over de oprichting van een nieuwe sportvereniging, die ook nog eens een mixed vereniging moest worden: een club voor meisjes en jongens. Op 15 maart 1942 werd de oprichtingsvergadering gehouden in het 'Theehuis' van het voormalige Sport en Wandelpark (het begin van wat nu de Efteling is). Burgemeester Mallens van Loon op Zand en Kaatsheuvel ondersteunde dit initiatief van ganser harte. Het waren tenslotte zijn jongens die het voortouw hadden genomen. Dit was de start van wat we tegenwoordig kennen als de Kaatsheuvelse hockeyclub DES.

Uiteindelijk komt Mallens te overlijden op 18 september 1953 te Kaatsheuvel en werd op 22 september 1953 aldaar begraven. Hij wordt overleeft door zijn echtgenote, die later op 27 december 1968 te Breda komt te overlijden. Zij werden respectievelijk 61 en 68 jaar oud.

Bronnen: