Pieter van den Hummel

Voluit "Petrus van den Hummel".

Functies (politiek):

  • Burgemeester van gem. Loon op Zand (1821-1855)

Pieter van den Hummel werd geboren op 17 juni 1781 te Utrecht en Nederduits Gereformeerd gedoopt op 24 juni 1781 aldaar. Hij was de zoon van Jan van Hummel en Cornelia de Groot. Dat de naam van zijn vader als Jan van Hummel geschreven is, en de "den" in de naam mist, is geen schrijffout. Deze heeft Pieter van den Hummel namelijk door een vonnis van het tribunaal van eerste aanleg van 12 juni 1815 laten veranderen van "Van Hummel" naar "Van den Hummel".

Burgemeester van gem. Loon op Zand

Van den Hummel werd op 1 januari 1821 de tweede burgemeester die de gemeente Loon op Zand kende en volgde zijn voorganger Jan Cornelis Tijsmans op. Vooraf van zijn ambtsinstallatie was Van den Hummel een gepensioneerd officier. Zijn installatie was alles behalve soepel, zo werd er diezelfde dag nog een aanslag op hem gepleegd. 

Lees in het document hiernaast het verslag op de aanslag op Van den Hummel. Bron: Jan van Iersel, Heemkundekring Loon op 't Sandt.

Van den Hummel kwam vanaf 1830 als burgemeester onder druk te staan toen Kaatsheuvel aankondigde af te willen scheiden van Loon op Zand, en dus uit de gemeente te willen stappen.

De Kaatsheuvelse bewoners hadden een officieel rekest naar de Koning ingediend, waarna een lange en verhitte kwestie tussen de Brabantse dorpen Kaatsheuvel en Loon op Zand ontstond.

Afgezien van burgemeester Van den Hummel zat zodoende alleen assessor De Beer aan tafel om de Kaatsheuvelse belangen te behartigen, iets waartoe hij volgens het, ook door hemzelf ondertekende, rekest niet in staat was.

Verbeteringen provinciale weg Tilburg-Waalwijk

Gedurende zijn ambtsperiode heeft Van den Hummel veel inzet gedaan op het proberen te verbeteren van de provinciale weg die leidt van Tilburg naar Waalwijk. Ook dit werd een hoop gedoe. Er werd een hoop geld geïnvesteerd door de gemeentes, waaronder Loon op Zand. Dit bedrag gaat over miljoenen guldens.

In de vergadering van 1852 ontvangen PS een rapport over de achterstallige betalingen door gemeenten. Het blijkt dat niet alleen Loon op Zand, maar ook de andere gemeenten - Tilburg uitgezonderd - nog niet alles hebben betaald. De provincie ziet op tegen het voeren van rechtsgedingen om betrokken gemeenten tot betaling te dwingen. Toch wordt burgemeester Van den Hummel op 4 september 1852 door de deurwaarder van de Arrondissementsrechtbank te Den Bosch gesommeerd om binnen acht dagen ƒ 6.493,29 te
betalen, te weten de schuld van ƒ 5.417,38, verhoogd met 4,5 percent rente vanaf 1 april 1848, zijnde ƒ1.075,91.

Afbeelding: Het gemeentehuis in Loon op Zand waar Tijsmans zijn ambt uitoefende. Dit gemeentehuis is in 1853 afgebroken en naar Kaatsheuvel vervoerd.

De gemeenteraad, die op dat moment volledig in beslag wordt genomen door het plan om het raadhuis van Loon op Zand naar Kaatsheuvel te verplaatsen, houdt de poot stijf en betaalt niet. De raad wil afwachten hoe het met de gemeente Besoyen afloopt, die door de provincie al voor de rechter is gedaagd. En zo blijft de zaak maar aan sudderen. 

Maar voor Van den Hummel zal dit geen verdere zorg meer zijn, want in 1855 treed hij af als burgemeester van gemeente Loon op Zand en geeft het stokje (en schuldzaken) over aan jonkheer Verheyen.

Privé leven

Van den Hummel trouwt met de dochter van Johannes ten Caten en Cornelia Rininx: Hermina ten Caten (geboren rond 1782 te Kampen) en krijgen vier kinderen: Jan van den Hummel, (geb. 1810, Kampen), Cornelia van den Hummel (geb. rond 1812, Hanover), Johanna Christina Hermina van den Hummel (geb. rond 1818, Kampen) en Arnoldus Josephus Franciscus Hiernimus Pieter van den Hummel (geb. rond 1823, Loon op Zand). Het gezin woont gedurende de ambtsperiode van Van den Hummel aan de Kerkstraat 20 te Loon op Zand. Zijn zoon Jan gaat later het leger in en wordt 1e Luitenant. 

Van den Hummel komt te overlijden op 17 juni 1855 te Loon op Zand. Hij werd 73 jaar oud. Van den Hummel volgde zijn echtgenote, die eerder op 24 april 1841 te Loon op Zand is overleden op 59-jarige leeftijd.

Na zijn dood

Na het raadsbesluit om het raadhuis te verplaatsen - door sloop van het oude raadhuis aan de Loonse Kerkstraat en nieuwbouw in Kaatsheuvel - werden de bakens verzet en waren het de ingezetenen van Loon op Zand die een splitsing van de gemeente wensten. Daartoe dienden zij verzoeken in bij GS. Dat college had zich lange tijd terughoudend opgesteld, maar was door de onverzoenlijke houding van de gemeenteraad, in het bijzonder waar het de sloop van het Loonse raadhuis betrof, tot het inzicht gekomen dat scheiding onontkoombaar was geworden. Maar zelfs van een openlijke waarschuwing trok de raad zich niets aan, waarna GS de wettelijk voorgeschreven procedure startte tot splitsing van de gemeente Loon op Zand. Dit laatste deel begint met de behandeling van de splitsingsverzoeken en de totstandkoming van het splitsingsplan, gevolgd door nieuwe ontwikkelingen, in het bijzonder het overlijden van burgemeester Van den Hummel, ten gevolge waarvan het plan door de tijd wordt ingehaald en een zachte dood sterft.

Bronnen:

  • Doopakte Pieter van Hummel; Het Utrechts Archief te Utrecht, DTB Dopen, Burgerlijke stand gemeente Utrecht en van de voormalige gemeente Zuilen: retroacta doop- trouw- e..., Utrecht, archief 711, inventaris­num­mer 16, 24-06-1781, Utrecht NH dopen 1769-1783, folio 232

  • Bevolkingsregister Van Hummel- Ten Caten, Regionaal Archief Tilburg te Tilburg, Bevolkingsregister Bevolkingsregister Loon op Zand, Bron: boek, Deel: 006, Periode: 1825-1839, Loon op Zand, archief 0910, inventaris­num­mer 006, Inv. nr. 06 1825-1839 Kerkstraat en Bergeind, folio 87

  • Overlijdensakte Hermina ten Caten; Regionaal Archief Tilburg te Tilburg, BS Overlijden, Bron: boek, Periode: 1841, Loon op Zand, archief 911, 24 april 1841, Overlijdensregister 1841, aktenummer 59

  • Overlijdensakte Pieter van den Hummel; Regionaal Archief Tilburg te Tilburg, BS Overlijden. Bron: boek, Periode: 1855, Loon op Zand, archief 911, 17 juni 1855, Overlijdensregister 1855, aktenummer 136